Baker Kisti: Nedir? Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

Baker Kisti: Nedir? Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

 

Baker kisti, diz eklem sıvısının dizin arka-iç bölümünde birikmesiyle oluşan iyi huylu bir popliteal kisttir. Menisküs yırtığı, diz kireçlenmesi ve kıkırdak hasarı gibi eklem içi sorunlara eşlik edebilir. Küçük kistler belirti vermeyebilir, büyüyen kistler ise diz arkasında şişlik, dolgunluk, ağrı ve dizi bükmede zorlanmaya yol açabilir. Baker kisti tedavisi, kistin oluşturduğu şikâyetlere ve altta yatan diz sorununa göre planlanır. Fizik tedavi, uygun dizlik kullanımı ve seçilmiş hastalarda ultrason eşliğinde kistin boşaltılması değerlendirilebilir.

 

Baker Kisti Nedir?

Baker kisti, diz arkasında oluşan, eklem içi patolojilere eşlik eden sinovyal sıvı birikimine bağlı gelişen, iyi huylu, içi sıvı dolu kisttir. Diz arkasında oluşan kitlelerin en sık görülenidir. Normal fizyolojik bir bursanın inflamasyonu değildir. Eklem içinde fazla sıvı üretimi, sinovit oluşması ve basınç artışına bağlı bu sıvının diz arkasına göllenmesi ile oluşur.

Diz arkasına biriken bu sıvı kendisine kapsül oluşturur. Gastroknemius kası ve semimembranozus kası arasında biriken bu sıvı, hastalığın derecesine göre farklı boyutlarda görülebilir. Eklem içinde menisküs yırtığı ve kıkırdak hasarı gibi lezyonlar olmasa bile dizin yoğun kullanıldığı ve diz içi basıncın arttığı durumlarda da karşımıza çıkabilir. 1-2 cm’den 10-15 cm boyutlara kadar ulaşabilir.

 

Baker Kisti Nedenleri

Bilinen en sık sebep menisküs yırtıklarıdır. Diz kireçlenmesi, kıkırdak hasarları, eklem içi bağ yaralanmaları Baker kistine yol açabilir. Diz eklemini fazla zorlayan sporcularda herhangi bir eklem içi hasar olmadan da görülebilir. Romatolojik hastalıklarda sinovit ataklarının sonucunda görülebilir.

Oluşmasında sorumlu mekanizma eklem içi basınç artışıdır. Eklemden dışarıya, diz arkasına tek valf sistemi vardır. Eklem sıvısı kapakçıktan dışarı çıkabilir ancak geri dönemez. Toplardamarlardaki benzer valf mekanizması vardır. Basınç artarsa diz arkasına kaçak oluşur.

 

Baker Kisti Belirtileri

En sık belirti ağrı, ikinci en sık belirti ise ele gelen şişlik ve yumrudur. Çoğu zaman kist küçükse hasta diz ağrısı için doktora başvurur. Doktor MR ister ve Baker kisti görülerek MR’da raporlanır. Ancak çoğu zaman sorun, ağrıya neden olan hastalığın Baker kistinin de sebebi olmasıdır. Hasta diz ağrısı ile başvurur, menisküs yırtığına ek olarak görülür.

Bazen de kist yeterince büyümüşse, 7–8 cm’nin üstüne çıkmışsa diz arkasında kitle olarak ele gelir. Hastalar bunu genelde diğer dizle karşılaştırınca fark eder. Diz büküldüğünde diz arkasındaki şişlik fleksiyona engel olur.

 

Menisküs Yırtığı İlişkisi

Menisküs yırtıkları dizde ağrı yapmaya başlamışsa eklem içinde reaksiyon olarak sıvı artışı olur. Sinovit atağı dediğimiz bu durumda basınç artar ve Baker kistinin en sık sebebidir. Baker kisti görülen tüm olgularda menisküs muayenesi ve MR tetkiki görülmelidir.

 

Diz Kireçlenmesi İlişkisi

Diz kireçlenmesi, menisküs yırtığından sonra Baker kistinin ikinci en sık sebebidir. Diz kireçlenmesi olan hastaların %99’unda Baker kisti vardır. Baker kisti neden değil, bir sonuçtur. Diz kireçlenmesi olan hastada Baker kisti değil, kireçlenme tedavisi uygulanır. Kireçlenmenin derecesi ve Baker kistinin büyüklüğü arasında doğrudan bir ilişki yoktur.

 

Baker Kistine Ne İyi Gelir?

Baker kistinin boşaltılması gerekmez. Eğer çok büyükse, diz fleksiyonuna engel oluyorsa küçülmesi amacıyla boşaltılabilir. Kist yeterince büyükse, cilt altında hissediliyorsa direkt boşaltılabilir. Kist el muayenesi ile hissedilmiyorsa USG eşliğinde boşaltılmalıdır.

Sadece kist boşaltılırsa tekrarlama olasılığı %50’nin üzerindedir. Boşaltıldıktan sonra içine kortizon iğnesi yapılırsa tekrarlama ihtimali çok azalır. Tekrarlasa da daha küçük boyutlarda geri gelir. Kist boşaltılıyorsa beraberinde eklem içi enjeksiyonlar, fizik tedavi ve dizlik gibi ek destek tedavileri yapılabilir.

  • Buz Tedavisi
  • Ağrı Kesici Tabletler
  • Ödem Giderici Jel Ve Kremler
  • Dizlik
  • Fizik Tedavi
  • Uygun Hastada Kistin Boşaltılması

 

Baker Kisti Tedavisi

Baker kistine yol açan altta yatan patoloji teşhis edilmelidir. Detaylı fizik muayene ve radyolojik görüntüler sonucu menisküs ve kıkırdaklar değerlendirilir. Diz kapağı kayması, dizilim bozuklukları ve kireçlenme açısından bakılır. Baker kistine yol açan hastalık tedavi edilirse Baker kisti zamanla küçülür. Baker kisti patlamadığı sürece ağrı yapmaz.

Kistin tedavisi gerekmez. Altta yatan eklem içi hastalığın tedavisine odaklanılmalıdır. Örneğin, menisküs yırtığına eşlik eden Baker kistinde tedavi, menisküsün diz artroskopisi ile dikilmesidir. Diz kireçlenmesine eşlik eden Baker kistinin tedavisi total diz protezi ameliyatıdır.

 

Dizlik Kullanımı

Açı ayarlı dizlikler, menteşeli dizlikler, patella destekli, açılıp kapanan dizlikler işe yaramaz. Basınçlı, örme, elastik dizlikler kisti küçültür. Üç hafta boyunca tam gün takılması, daha sonra ihtiyaca göre azaltılması gereklidir. Tedavide tek başına dizlik yeterli değildir. Altta yatan hastalığın tedavisine ek olarak yapılmalıdır. Dizlik, ölçü alınarak takılmalıdır.

Eğer küçük numara alınırsa turnike gibi dizi sıkar ve diz altı şişmesine yol açar. Büyük numara alınırsa yeterli basınç oluşturmaz ve işe yaramaz. Klinik deneyimlerime göre hastaların yaptığı en sık hata, daha ucuz olsun diye internetten uygun olmayan dizlikler almaktır. Bu dizlikler hastaya daha çok zarar verir. TSS ve ÖSS sigortaları bu dizlikleri karşılar ve reçete ile hastalar ücretsiz olarak alabilirler.

 

Fizik Tedavi

Baker kisti fizik tedavi ile dolaylı yoldan düzelebilir. Örneğin, altta yatan hastalık fizik tedavi ile düzeltilir. Zamanla diz içi basınç azalır ve Baker kisti küçülür. Kondromalazi patella ve erken evre menisküs dejenerasyonunda sadece kuadriseps kası kuvvetlendirilir. Kuadriseps kası fizik tedavi ile kuvvetlendirilirse diz içine binen yük azalır.

Zamanla diz içi basınç azalır. Baker kisti iyileşir. Baker kisti gastroknemius ve semimembranozus tendonları arasında oluşur. Hamstring ve gastroknemius kaslarının gerdirilmesi, esnetilmesi de Baker kistini küçültür.

 

Tekrarlar mı?

Baker kisti vücutta tekrarlama olasılığı en yüksek kisttir. Oran %50–60’ın üzerindedir. Bu yüzden boşaltılması gerekmez. Boşaltılsa bile eklem içindeki sorun tedavi edilmediyse basınçla eklem sıvısı valf sisteminden kistin içine tekrar geri gelir. Ameliyatla tamamı çıkarılsa bile tekrarlama olasılığı çok yüksektir. Bu yüzden ameliyat yapılmaz.

 

Kansere Döner mi?

Baker kisti %100 iyi huyludur. Tanı kesinse kansere dönme ihtimali yoktur. Bu yüzden takip bile gerekmez. Ayırıcı tanıda diz arkasındaki diğer tümörlere dikkat edilmelidir. Diz arkasında görülen tüm kitleler Baker kisti değildir. Bu yüzden sinovyal sarkom, schwannom gibi diğer nadir hastalıklar ayırıcı tanıda akılda tutulmalıdır.

 

Nasıl Küçülür?

Baker kistinde eklem içindeki hastalık tedavi edilince basınç artışı azalır. Kist içerisindeki sıvı zamanla vücut tarafından absorbe edilir. Baker kistinin küçülmesi için eklem içi basıncın azalması gereklidir. Kist kapsülüne uygulanan vücut basıncının artması için varis çorabı veya örme dizlikler kullanılabilir. Patella destekli, cırt cırtlı, açılıp kapanan dizlikler hiçbir işe yaramaz. Dizlik kullanılıyorsa örme, cıva basınçlı, ödem alma özelliği olan, çorap gibi giyilen elastik dizlikler kullanılmalıdır.

 

Ameliyat Gerekli mi?

Baker kisti ameliyatı gereksizdir. Bunun sebebi, tekrarlama ihtimali yüksek olduğu için boşu boşuna operasyon yapılmış olmasıdır. 15 yıllık ortopedi deneyimimde, binlerce hasta sonucunda Baker kisti nedeniyle kist ameliyatı yaptığımız hasta olmadı.

 

Enjeksiyon Tedavisi?

Baker kistinde PRP, kök hücre ve diğer rejeneratif ortopedi enjeksiyonları işe yaramaz. Kist içine yapılan kortizon enjeksiyonu kisti küçültür. İçindeki ödemi kurutucu etkisi vardır. Kortizon kist içine enjekte edilir. PRP, kök hücre gibi tedaviler eklem içine enjekte edilir.

 

Doç. Dr. Yakup Alpay

Yazar: Doç. Dr. Yakup Alpay
Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı


Önceki BlogKalça Protezi Ameliyatı: Kimlere Uygulanır? Nasıl Yapılır?

PubMed Logo - Bilimsel Yayınlar Yayınları

Doç. Dr. Yakup Alpay

Doç. Dr. Yakup Alpay
Bilimsel Yayın Sayısı: 18

Doç. Dr. Yakup Alpay’ın ortopedi alanındaki bilimsel yayınlarını ve akademik çalışmalarını inceleyin.

Bilimsel Yayınları

Google Logo Hasta Yorumları

Doç. Dr. Yakup Alpay

Doç. Dr. Yakup Alpay
5.0 Stars

Doç. Dr. Yakup Alpay hakkında gerçek hasta yorumlarını okuyarak deneyimleri keşfedin.

Hasta Yorumları

Doç. Dr. Yakup Alpay İletişim Bilgileri:

Medical Park Maltepe Hastanesi, Cevizli Mahallesi Bağdat Caddesi No:547 Maltepe / İstanbul

Medical Park İstanbul Onkoloji Hastanesi, Cevizli Mah. Talatpaşa Cd. No:75 Maltepe / İstanbul

Telefon / WhatsApp: 0536 452 53 77

Doç. Dr. Yakup Alpay Sosyal Medya Hesapları:

Site içeriğinde bulunan bilgiler destek sağlamak içindir. Hekimin hastasını tıbbi amaçla muayene etmesi, tanı ve teşhis koyması yerine geçmez.

Telif Hakkı © 2026 Doç. Dr. Yakup Alpay. Tüm hakları saklıdır. | Powered by Mad Men Agency

Editör İletişim: 0536 452 53 77 | Son Güncellenme Tarihi: 13-06-2026 14:20:42
Hızlı Randevu Al Canlı Destek