Steroid Enjeksiyonu (Kortizon) Nedir? Nasıl Kullanılır?

Steroid Enjeksiyonu (Kortizon) Nedir? Nasıl Kullanılır?

Steroid enjeksiyonu (kortizon iğnesi) nedir, hangi hastalıklarda uygulanır ve etkisi ne zaman başlar? Diz kireçlenmesi, tenisçi dirseği, bursit ve tendon hastalıklarında ağrı kontrolü için kullanılan kortizon iğnesinin uygulama alanlarını, yan etkilerini ve tekrarlama sıklığını keşfedin. Kortizon iğnesi kimlere uygulanmaz, hastalığı tedavi eder mi ve enjeksiyon sonrası spora dönüşte nelere dikkat edilmelidir? Steroid enjeksiyonu hakkında merak edilen soruların yanıtlarını bu yazıda bulabilirsiniz.

Steroid Enjeksiyonu (Kortizon İğnesi) Nedir?

Steroid, vücudumuzda bulunan böbrek üstü bezleri tarafından üretilen, normal sağlıklı bireylerde bulunan, vücutta fonksiyonları bulunan hormon grubudur. Steroid ilaçlar ise ağızdan, damardan veya lokal olarak kullanılabilen antiinflamatuar ilaç grubudur. Steroid ilaçlar romatolojide, dahili hastalıklarda, otoimmün hastalıklarda, bağışıklık sistemini baskılayıcı ve hastalığı kontrol altına almak amaçlı kullanılır.

Ortopedik hastalıklarda ise lokal enjeksiyon tedavisinde kullanılan bir ilaç grubudur. Beyin cerrahisi, fizik tedavi ve ortopedi bölümü kortizon iğnelerini hastalığı tedavi etmek için veya ağrıyı kontrol altına almak için sıklıkla kullanır. Antiinflamatuar etkisi sayesinde ağrı olan bölgede, tendonlarda, eklemlerde veya sinir basısına bağlı gelişen periferik ağrılarda ödem azaltarak hasta konforunu artırır.

Halk arasında kortizon iğnesi olarak bilinen bu uygulamada, iltihap yanıtını baskılayan kortikosteroid grubu ilaçlar kullanılır. Ortopedide enjeksiyonun başlıca amacı, ağrıyı azaltarak eklemin daha rahat hareket etmesini ve hastanın günlük işlerini sürdürmesini sağlamaktır.

Örneğin bir bursada tahrişe bağlı ağrının azalması, hastanın fizik tedavi egzersizlerini daha rahat yapmasına yardımcı olabilir. Diz kireçlenmesinde enjeksiyonun sağlayabileceği rahatlama, aşınmış kıkırdağın yeniden oluştuğu anlamına gelmez. Bu nedenle tedaviden beklenen sonuç belirlenirken tanı, ağrının günlük yaşama etkisi ve enjeksiyonun genel tedavi planında hangi amaçla kullanılacağı birlikte değerlendirilir.

Steroid Enjeksiyonu Ortopedide Kullanımı

Eklem kireçlenmelerinde, tendon hastalıklarında, bursitlerde, lokal ödem oluşturan hastalıklarda ağrılı noktaya lokal anestezi ile karıştırılarak uygulanır. Kortizon iğnesine katılan lokal uyuşturucular sayesinde hastanın işlem sonrasında ağrısı olmaz. Seçilen lokal anesteziye göre 3-4 saat uygulanan bölge uyuşuk kullanılır.

Diz eklemi kireçlenmesinin ameliyatsız tedavi yöntemlerinden birisidir. Sporcularda geçmeyen tenosinovitler, fizik tedaviye rağmen rahatlamayan eklem ve tendon ağrılarında oldukça fayda sağlar. İşlem steril şartlarda yapılmalıdır. Derin dokular veya derin eklemlere uygulanırken ultrason eşliğinde yapılması önerilir.

Enjeksiyonun hedefi muayenede belirlenen ağrı kaynağına göre eklem boşluğu, bursa veya tendon kılıfı olabilir. Tendon çevresine uygulama planlandığında tendonun kendi dokusuna enjeksiyon yapılmasından kaçınılır. Lokal anestezik her enjeksiyonda kullanılmayabilir ve kullanıldığında sağladığı geçici uyuşma, kortikosteroidin daha sonra ortaya çıkabilecek etkisinden ayrı değerlendirilir.

Ultrason, özellikle kalça gibi derin eklemlerde iğnenin ve hedeflenen dokunun görüntülenmesine yardımcı olabilir. İşlem öncesinde hastanın bilinen alerjileri, düzenli kullandığı ilaçlar, daha önce yapılan enjeksiyonlara verdiği yanıt ve uygulama bölgesinde enfeksiyon belirtisi olup olmadığı gözden geçirilir.

Steroid Enjeksiyonu Tedavi Edilen Hastalıklar?

Bu hastalıklarda enjeksiyonun amacı ve beklenen yarar, tanıya ve uygulama bölgesine göre değişir. Diz kireçlenmesinde kortikosteroid enjeksiyonu, diğer ağrı kontrolü yöntemleri uygun olmadığında veya ağrı yüzünden egzersiz yapmak zorlaştığında kısa süreli destek olarak değerlendirilebilir. Kalça sıkışma sendromunda seçilmiş hastalarda eklem içi enjeksiyona verilen geçici yanıt, ağrının kaynağını anlamaya yardımcı olabilir, ancak enjeksiyon sıkışmaya neden olan kemik şeklini değiştirmez.

Tenisçi dirseği gibi tendon sorunlarında kısa süreli rahatlama sağlansa bile uzun vadeli sonuçlar ayrıca dikkate alınır. Bel ve boyun kaynaklı sinir ağrıları için değerlendirilen omurga enjeksiyonlarının uygulama bölgesi, hasta seçimi ve riskleri eklem içi enjeksiyonlardan farklıdır.

Steroid Enjeksiyonunun Kullanıldığı Hastalıklar:

Steroid Enjeksiyonu Yan Etkileri

Steroidler ağızdan veya damardan alındıklarında ciddi sistemik yan etkilere sahiptir. Bu yüzden dikkatli ve doktor kontrolünde kullanılmalıdır. Lokal enjeksiyon olarak yapıldığında ise yan etkileri oldukça sınırlıdır. Örneğin diz kireçlenmesinde eklem boşluğuna yapıldığında ilaç lokal olarak ekleme etki eder ve sistemik dolaşıma çok az geçer. Ancak gene de şeker ve tansiyon hastaları dikkatli olmalıdır. İşlem sonrası birkaç gün geçici olarak şeker-tuz diyeti yapılmalıdır. Lokal yan etkileri arasında nadiren 10.000'de 1 enfeksiyon görülebilir.

Klinik tecrübeme göre 10.000'lerce hasta sonrası hiç enfeksiyon olmamıştır. Lokal olarak yapılan bölgede cilt altı yağlı dokuda incelme ve renk değişikliği görülebilir. Tekrarlayan enjeksiyonlarda tendona yapılıyorsa tendon kopma riski oluşturabilir. Aşil tendonu ve rotator cuff tendon grubuna yapılırsa hasta seçiminde dikkatli olunmalıdır. Mümkünse aşil hastalarında kortizon yerine PRP tercih edilmelidir.

Diyabeti olan kişilerde lokal kortikosteroid enjeksiyonu sonrasında kan şekeri geçici olarak yükselebilir ve özellikle ilk birkaç gün için kan şekeri izlem planı hekimle görüşülmelidir. İşlem yerinde geçici ağrı veya hassasiyet görülebilir, ancak giderek artan şişlik, kızarıklık, sıcaklık artışı veya ateş gelişirse enfeksiyon açısından gecikmeden değerlendirme gerekir.

Enfeksiyon olasılığı, uygulama koşullarına ve hastaya özgü risklere bağlı olduğundan tek bir oran her işlem için geçerli olmayabilir. Aynı bölgeye tekrar enjeksiyon yapılıp yapılmayacağı belirlenirken önceki uygulamanın yararı, ne kadar süre etkili olduğu ve çevre dokuların durumu dikkate alınır. Aşil tendonu şikâyetlerinde tedavi seçimi yapılırken rehabilitasyon seçenekleri ve PRP dâhil ek uygulamaların kanıt düzeyi birlikte değerlendirilir.

Kortizon İğnesinden Sonrası

İşlemden sonra günlük hareketlere, işe ve spora dönüş, enjeksiyonun yapıldığı bölgeye ve hekimin önerilerine göre planlanır. Lokal anesteziye bağlı uyuşukluk sürerken kişi ağrıyı daha az hissedebileceğinden, bölgeyi zorlayan hareketleri veya yoğun egzersizi ertelemesi gerekebilir. Fizik tedavi programına devam eden kişilerde egzersizlerin dozu ve yeniden başlama zamanı, uygulamanın amacı ve hastanın verdiği yanıt dikkate alınarak ayarlanır.

Diyabeti olan hastalar kan şekerini kendileri için belirlenen plana göre takip etmeli ve alışılmadık yükselmelerde sağlık ekipleriyle iletişime geçmelidir. İleride aynı bölgeye yeni bir enjeksiyon veya protez ameliyatı planlanırsa önceki uygulamanın tarihi, içeriği ve bölgesi cerrahi ekibe bildirilmelidir.

Etkisi Ne Zaman Başlar?

Kortizon iğnesi etkisi işlemden hemen sonra başlar. İşlemden sonra 2-3 dakika içerisinde hastaya fayda sağlar ve hasta rahatlar. Lokal anestezi de yapıldığı için hastanın ağrısı hemen geçer. Lokal anestezi etkisi bitince iğneye bağlı ağrı görülebilir. Etkisi başlaması için uzun bir süre geçmesine gerek yoktur. Bazı hastalıkları tamamen tedavi eder. Bazı hastalıklarda ise ağrı kesici görevi vardır ve etkisi geçicidir.

Ne Sıklıkla ve Kaç Kez Yapılabilir?

Bilimsel literatüre göre çok sık yapılması ve yan etkileri artırır. Klinik deneyimlerime göre pratikte yılda 3'ten fazla yapılmasını önermiyoruz. Tekrarlayan enjeksiyonlarda ideali 3 ay olmakla birlikte en az 1 ay bekliyoruz. Özellikle eklem kireçlenmelerinde en az 6 ayda 1, bazen yılda 1 yapılmasını tavsiye ediyoruz.

Kimlere Uygulanmaz?

Kontrolsüz diyabet hastalarında ve kontrolsüz tansiyon hastalarında uygulanmaz. Bu hasta grubunda öncelik dahiliye ve kardiyoloji doktor muayenesidir. İlaç alerjisi olanlarda uygulanmaz. Şeker ve tansiyon hastaları kontrol altına alındıktan sonra diyete de uyarak kortizon iğnesi yaptırabilir.

Tedavi Eder mi, Ağrı Kesici mi?

Eklem kireçlenmelerinde ve geri dönüşsüz hastalıklarda ağrıyı kontrol altına alır. Diz kireçlenmesini tedavi edici etkisi yoktur. Ödem ve sinoviti kontrol altına alıp ağrıyı azaltır. Trokanterik bursit, biseps tendinit gibi hastalıklar tamamen tedavi edilebilir. Kortizon iğnesi yüzlerce hastalıkta uygulanabilir. Hastalığa ve uygulanan bölgeye göre sadece ağrı kesici etki veya hastalığı tamamen tedavi edici etkisi bulunabilir. Eklem kireçlenmelerinde sadece ağrıyı kontrol altına alır ve yılda 1 tekrarlayan enjeksiyonlar gerektirirken hastalığı tedavi etkisi yoktur. Tenisçi dirseğinde uygulandığında hem ağrıyı keser hem de hastalığı tamamen tedavi edebilir.

Enjeksiyonu Sonrası Spora Dönüş?

Steroid enjeksiyonu sonrası spora dönüşte dikkatli olunmalıdır. Yaşlı insanlarda ve kireçlenmelerde genellikle eklem boşluğuna kortizon iğnesi yapılır. Sporcularda ise tendonlar zorlandığı için tenosinovit tedavisinde kullanılır. Örneğin aşil tendonuna yapılan kortizon sonrası ani sıçramalı sporlar ya da uzun koşular tendonda kopma riski oluşturur. Bu hasta grubunda tendonun dinlendirilmesi, fizik tedavi, egzersizler ve doktor kontrolünde spora dönüş takvimi çıkarılmalıdır.
Doç. Dr. Yakup Alpay

Yazar: Doç. Dr. Yakup Alpay
Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı


Önceki BlogKalça Protezi Ameliyatı: Kimlere Uygulanır? Nasıl Yapılır?
Sonraki BlogEksozom Tedavisi: Nedir? Nasıl ve Kimlere Uygulanır?

PubMed Logo - Bilimsel Yayınlar Yayınları

Doç. Dr. Yakup Alpay

Doç. Dr. Yakup Alpay
Bilimsel Yayın Sayısı: 18

Doç. Dr. Yakup Alpay’ın ortopedi alanındaki bilimsel yayınlarını ve akademik çalışmalarını inceleyin.

Bilimsel Yayınları

Google Logo Hasta Yorumları

Doç. Dr. Yakup Alpay

Doç. Dr. Yakup Alpay
5.0 Stars

Doç. Dr. Yakup Alpay hakkında gerçek hasta yorumlarını okuyarak deneyimleri keşfedin.

Hasta Yorumları

Doç. Dr. Yakup Alpay İletişim Bilgileri:

Medical Park Maltepe Hastanesi, Cevizli Mahallesi Bağdat Caddesi No:547 Maltepe / İstanbul

Medical Park İstanbul Onkoloji Hastanesi, Cevizli Mah. Talatpaşa Cd. No:75 Maltepe / İstanbul

Telefon / WhatsApp: 0536 452 53 77

Doç. Dr. Yakup Alpay Sosyal Medya Hesapları:

Site içeriğinde bulunan bilgiler destek sağlamak içindir. Hekimin hastasını tıbbi amaçla muayene etmesi, tanı ve teşhis koyması yerine geçmez.

Telif Hakkı © 2026 Doç. Dr. Yakup Alpay. Tüm hakları saklıdır. | Powered by Mad Men Agency

Editör İletişim: 0536 452 53 77 | Son Güncellenme Tarihi: 13-06-2026 14:20:42
Hızlı Randevu Al Canlı Destek