Kalça Labrum Yırtığı: Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

Yayın Tarihi: 19 Temmuz 2026 Pazar

Kalça labrum yırtığı; kasık ağrısı, kalçada takılma ve hareket sırasında artan şikâyetlerle günlük yaşamı etkileyen bir eklem sorunudur. Travma, kalça sıkışma sendromu ve kalça displazisiyle ilişkili gelişebilen bu hasarda fizik muayene ve MR değerlendirmesi tedavi planının temelini oluşturur. Kalça artroskopisi, labrum tamiri, fizik tedavi ve uygun egzersizler; yırtığın özelliklerine ve hastanın şikâyetlerine göre değerlendirilir. Erken teşhis ve kişiye uygun tedavi planlaması, kalça eklemini koruma ve hareket konforunu artırma açısından önem taşır.

İçindekiler:

Kalça Labrum Yırtığı Nedir?

Kalça Labrum Yırtığı Nedenleri

Kalça Labrum Yırtığı Belirtileri

Kalça Labrum Yırtığı Teşhisi

Kalça Labrum Yırtığı Tedavisi

Kalça Labrum Yırtığı Nedir?

Kalça eklemi top-soket şeklinde bir eklemdir ve bu yapı kapsül ile çevrilidir. Pinpon topu şeklindeki femur başı yuvanın içinde hareket eder. Yuvanın içerisinde kapsülün yapıştığı bölgede hilal şeklinde yuvayı saran menisküs benzeri yapıya labrum denir. Labrum dokusu kapsülün yuvaya yapıştığı yerdeki kalınlaşmış bölümdür.

Travmatik veya dejeneratif süreçlerle bu yapının hasar görmesi veya yırtılmasına labrum yırtığı denir. Travma sonucu, kalça sıkışma sendromu veya kalça displazisi nedeniyle yırtılabilir. Kalça ekleminin stabilizasyonunu sağlayan bu yapı yırtıldığında kıkırdak daha erken hasar görür ve eklem kireçlenmesi tetiklenir.

Kalça Labrum Yırtığı Nedenleri

Labrum yırtığı kalça ekleminin burkulma veya gerilmesi sonucu görülebilir. Travmatik zeminde ya da kullanım alışkanlığına bağlı biriken mikrotravmalar sonucu görülebilir. Femur başı ve yuva arasındaki anatomik bozukluklar labrum yırtığına yatkınlık oluşturabilir. Deneyimlerime göre diğer sık sebeplerden bir tanesi spor yaralanmalarıdır.

Travma Sonucu
Kalça Sıkışma Sendromu
Kalça Displazisi

Kalça Labrum Yırtığı Belirtileri

Labrum yırtığının en tipik belirtisi kasık ağrısıdır. Özellikle hareketle artan kasık ağrısı ilk bakıda labrum yırtığını akla getirmelidir. Kalça kireçlenmesinde de kasık ağrısı görülür. Labrum yırtığı ve kalça kireçlenmesi muayene ile ayrılabilir. Kalça kireçlenmesinde mekanik blok vardır. Kalça hareketleri burada da kasık ağrısı oluşturur.

Özellikle fleksiyon ve iç rotasyonda ağrı her iki hastalıkta da artar. Labrum yırtığında henüz kireçlenme başlamadığı için kalça hareketleri açıktır ancak ağrılıdır. Kalça kireçlenmesinde ise kemik çıkıntılar mekanik bloğa sebep olarak hareketi kısıtlar. Labrum yırtığında özellikle uzun süre alçak yere oturmak, ayakkabı ve çorap giymek ağrıyı artırabilir. Bazı hastalarda takılma hissi oluşur ve bu şikâyetlere mekanik semptom denir.

Kalça Labrum Yırtığı Teşhisi

Labrum yırtığında fizik muayene ve hasta hikâyesi neredeyse tipiktir. Muayene sonrası labrum yırtığı şüphesi varsa 3 tesla MR istenmelidir. Röntgende labrum yırtığı görülmez ancak gene de röntgen istenmelidir. Labrum yırtığına yatkınlık oluşturan kemik yapıları röntgende değerlendirilmelidir. Genellikle 1,5 tesla MR'ın gücü labrum yırtığını yakalamaya yetmez. Bu açıdan artro MR veya 3 tesla MR olan merkeze yönlendirilmelidir.

Kalça Labrum Yırtığı Tedavisi

Labrum yırtığı mekanik semptoma yol açıyorsa mutlaka cerrahi yöntemle tedavi edilmelidir. Labrum yırtığı cerrahi tedavisinde kalça artroskopisi kullanılır. Mekanik semptoma yol açmayan küçük yırtıklar takip edilebilir ancak bunlar kendiliğinden iyileşmezler. Kalça artroskopisinde yuvanın üst köşesine ankor dediğimiz mini çapalar yerleştirilir. Bu ankorların ucundan çıkan ipler kapalı yöntemle labrum dokusundan geçirilerek yuvaya dikilir.

Aynı seansta kemik çıkıntıları tıraşlanmalıdır. Labrum tamirinde başarıyı belirleyen faktör dikiş sayısı değil, tamir edilen labrumun stabilitesidir. Stabil bir tamir ve kemik deformitelerinin doğru tıraşlanması başarıyı getirir. Günümüzde labrum yırtığı tedavisinde açık yöntemlerin yeri kalmamıştır. Açık yöntemde labruma ulaşabilmek için kalçaya verilen hasar yapılan tamirden daha zararlıdır. Kamera yardımıyla yapılan kanamasız ve konforlu artroskopik teknikler oldukça gelişmiştir.

Teorik olarak aşağıdaki enjeksiyon yöntemleri uygulanabilir. Ancak pratik hayatta kliniğimizde hiçbirisi kullanılmaz. Bunun sebebi, bu enjeksiyonların labrumu iyileştirmemesidir. Bazıları sadece ağrıyı azaltır. Kalça eklemine enjeksiyon yapmak için ameliyathane şartları gereklidir. Röntgen altında eklem bulunur. Ağrı olmaması için sedasyon altında enjeksiyon yapılır. İşe yarayıp yaramayacağı belirli olmayan bir tedavi için bu kadar zahmete gerek olmadığını klinik tecrübelerimiz göstermektedir.

Hangi Doktor Bakar?

Labrum yırtığına spor cerrahisi ile uğraşan ortopedi doktorları bakar. Teşhis alma aşamasında hastalar yanlış doktora gidebilir. Ancak teşhis sonrası mutlaka ortopedi hekimi görmelidir. Erken teşhis edilirse kalça eklemi kurtulur ve koruyucu cerrahiler fayda eder. Geç teşhis olursa kalça kireçlenmesi beklenir ve kireçlenme sonrası protez takılır. Günümüzde kalça artroskopisi ve labrum yırtığı hâlâ çok az yerde tedavi edilir. Özellikli ameliyat olması, öğrenme eğrisinin uzun olması nedeniyle ameliyat araştırması yapılırken dikkatli olunmalıdır. Ortopedi İstanbul gibi kliniklerde yıllık vaka sayısının 200'ün üstünde olduğu bilinmektedir.

Ne İyi Gelir?

Labrum yırtığına ağrı kesici ilaçlar, fizik tedavi ve egzersizler iyi gelir. Kilo verilmesi tedavide çok önemlidir. Benzer yırtığı olan hastalarda farklı tipte ağrılar görülür. Bunun sebebi kalçayı kullanım alışkanlıkları, yırtığın süresi, hastanın yaşı ve kilosudur. Otururken yüksek oturmak, bacakları uzatıp yayvan oturmak kalça eklemine iyi gelir. İlk önce kilo verilmelidir. Daha sonra oturma şartları gözden geçirilir. Örneğin bisiklet kullanan bir kişi oturma koltuğunu yükseltmelidir. Araba kullanırken koltuk geriye yaslanmalı ve yükseltilmelidir. Bacaklar ileriye uzatılıp sırt daha geriye yaslanarak bükülme açısı 90 derece altına indirilmelidir.

Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Labrum yırtığı tedavi edilmezse uzun vadede kalça ekleminin kireçlenmesine yol açar. Hasta iri ve kilolu ise daha erken bulgu verir. Kalça kireçlenmesi daha hızlı olur. Zayıf ve minyon tipli hastalarda kireçlenme uzun yıllara yayılabilir. Labrum yırtığı kalça eklem kıkırdağının koruyucu amortisör yapısıdır. Bu yapı hasar gördüğünde kıkırdak aşınması hızlanır. Özellikle kalçayı vücuda doğru çektiğimiz, 90 dereceden fazla eğildiğimiz pozisyonlarda kıkırdak-kemik sürtünmesi artar. Biriken bu mikrotravmalar sonucu kıkırdak aşınır ve kemik çıkıntılar oluşur. Labrum yırtığı erken tedavi edilmezse kalça kireçlenir ve total kalça artroplastisi ameliyatı gerekir.

Fizik Tedaviyle Düzelir mi?

Labrum yırtığı fizik tedavi ile düzelmez. Labrum yırtığının oluşturduğu semptomlar fizik tedavi ile azalır. Hareket açıklığı artar ve ağrı azalır. Fizik tedavi ile birlikte hasta kliniği rahatlar. Ancak labrum yırtığının biyolojik iyileşmesi fizik tedavi ile sağlanamaz. Fizik tedavi labrum dokusunun iyileşmesi için değil, geçici olarak hasta şikâyetlerinin azalması için değerlidir. Fizik tedavi labrum yırtığı ameliyatından sonra uygulanırsa daha değerlidir. Ameliyat sonrası dönemde hızlı iyileşmeye katkı sağlar.

Egzersizleri Nelerdir?

Labrum yırtığında özellikle kalça ekstansiyon egzersizleri ve iç-dış rotasyon çalışması yapılır. Kalçanın fleksiyona zorlanması, özellikle fleksiyon ve iç rotasyona zorlanması yırtığı büyütür. Hamstring ve gluteal kaslar kuvvetlendirilmelidir.

Ameliyat Riskleri Nelerdir?

Labrum yırtığının en büyük riski, hastaya çok başarılı bir şekilde ameliyat yapılsa da kalçanın kireçlenebilmesidir. Bu riski hastaya söylediğimiz zaman hasta, 'O zaman ben neden ameliyat oluyorum?' diye sorgular. Bu haklı sorgunun cevabı basittir. Labrum yırtığı olan 1000 tane hasta ameliyat edilmezse 5-10 yılda %90'ı kireçlenir. Labrum yırtığı olan 1000 tane uygun hasta ameliyat edilirse 5-10 yıl içinde %20'si kireçlenir. Yani labrum tamiri kalça kireçlenme riskini çok yükseklerden minimuma indirir ancak 0'a indiremez. Labrum yırtığı ameliyatında kalça artroskopisinde olan tüm riskler vardır. Çok nadir enfeksiyon, anestezi komplikasyonları, pıhtı oluşması gibi riskler nadiren de olsa vardır. En önemli diğer risk pudendal sinir basısına bağlı geçici nöropraksidir. Kasıkta uyuşukluk veya cinsel işlev bozukluğu görülebilir. Bu durum 2-3 ay içinde düzelir. Klinik tecrübemize göre 1000'lerce vaka sonrası 4-5 tane görülmüştür. 1 tanesi 8 ayda düzelmiştir.

Ameliyat Olanların Yorumları?

Labrum yırtığı ameliyatı sonrası hastaların %80-90 oranında labrum dokuları iyileşir. Bu hastalar ameliyat edilmediğinde kalça eklemi kireçlenir. Labrum yırtığı tedavi sonrası iyileşirse bu, hastanın protezden kurtulduğu anlamına gelir. Bu hastalar ortopedinin en mutlu hasta grubunu oluşturur. Kalça protezi sonuçları da çok iyidir. Bunun sebebi, ameliyat öncesi ağrının şiddetli olmasıdır. Labrum yırtığında ise hasta beklentisi önemlidir. Hasta beklentisi çok yüksek olursa ve ameliyata rağmen hasta iyileşmezse o zaman mutsuzluk olur. Tüm riskler ameliyat öncesi detaylı bir şekilde anlatılmalıdır.

Yazar: Doç. Dr. Yakup Alpay
Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı