Kalça Kireçlenmesi: Sebepleri? Belirtileri? Tedavisi?

Kalça kireçlenmesi, kalça eklemindeki kıkırdağın zamanla aşınması ve eklem yüzeyinin bozulması sonucu gelişen dejeneratif bir eklem hastalığıdır. Hastalık ilerledikçe kasık ve kalça ağrısı, hareket kısıtlılığı, yürüme güçlüğü ve yaşam kalitesinde azalma görülebilir. Bu sayfada kalça kireçlenmesi nedir, neden olur, belirtileri nelerdir, nasıl teşhis edilir, ameliyatsız tedavi yöntemleri nelerdir, fizik tedavi ve eklem içi enjeksiyonların yeri nedir, hangi durumlarda kalça protezi ameliyatı gerekir gibi en sık merak edilen sorulara güncel ve bilimsel bilgiler ışığında yanıt bulabilirsiniz.

Kalça Kireçlenmesi Nedir?

Kalça kireçlenmesi aslında eklemin doğal yapısının yıpranarak bozulmasıdır. Kıkırdak kaybı ve kalça ekleminde oluşan aşınmalar sonucu hareket kısıtlılığı, ağrı ve fonksiyon kaybı oluşur. Bu duruma kalça eklem kireçlenmesi denir.

Bu yıpranma, dejeneratif süreç dediğimiz yaşlanmayla birlikte olan bir süreç olabileceği gibi altta yatan tetikleyici faktörler de olabilir. Aynı saçlarımızın beyazladığı, cildimizin kırıştığı gibi eklemlerimiz de yaşlanır. Yaşlanmayla gelişen süreçte biriken mikrotravmalar, eklemin yoğun ve hor kullanılması, geçirilmiş basit travmalar, kilo, cinsiyet, aile öyküsü gibi yatkınlık oluşturan faktörler bir araya geldiğinde eklem kireçlenmesi görülür.

Kalça Kireçlenmesinin Sebepleri Nelerdir?

Kalça kireçlenmesi yaşlanmaya bağlı olarak gelişebileceği gibi, altta yatan doğumsal veya sonradan oluşan birçok hastalık nedeniyle de ortaya çıkabilir. Tedavi planının doğru yapılabilmesi için kireçlenmeye neden olan faktörün belirlenmesi büyük önem taşır.

Primer Osteoartrit

Primer osteoartrit, altta yatan sebep bulunamayan, yaşlanmayla oluşan eklem kireçlenmesidir. Hasta öyküsü sorgulanır, röntgenler incelenir ve açıklayıcı bir etiyolojik faktör bulunamaz. Dejeneratif süreç dediğimiz yaşlanma sonucu görülür.

Sekonder Osteoartrit

Sekonder osteoartritte altta yatan hastalık eklem kireçlenmesini tetikler. Genç yaşta kalça kireçlenmesine yol açar. Aslında adından anlaşılacağı gibi başka bir hastalığa sekonder, yani farklı bir hastalığın sonucu olarak gelişir.

En sık sebeplerden bazıları şunlardır:

• Doğuştan Kalça Çıkığı
• Kalça Travması
• Avasküler Nekroz
• Kalça Sıkışma Sendromu
• Romatolojik Hastalıklar

Kalça Kireçlenmesi Belirtileri Nelerdir?

Kalça kireçlenmesinin klinik ve radyolojik bulguları olmak üzere farklı sonuçları vardır. Klinik olarak özellikle kasığa vuran ağrı ve eklemde hareket kısıtlılığı sık görülür. Hastalığın farklı evrelerinde semptomlar değişkenlik gösterir. Hareket kısıtlılığı ağrıya bağlı da olabilir, kemik çıkıntılarının oluşturduğu mekanik bloklara da bağlı olabilir.

Kasıktan bacağın iç tarafına yayılan ağrılar, uyluğun ön kısmına yansıyan ağrılar, bazen de kalça arkasına ve bele yansıyan ağrılar görülebilir. Hasta erken evrelerde ağrının kalça ekleminden kaynaklandığını fark etmeyebilir. Zamanla ağrı ve hareket kaybı sıklığını ve şiddetini artırır. Gece ağrıları ve yürüme mesafesinde kısalma görülür.

Radyolojik olarak ise eklem aralığında daralma, osteofit dediğimiz mekanik kemik çıkıntıları görülür. Kıkırdak yapısının altında kemik kistleri görülebilir. Femur başının yuvarlaklığı kaybolur ve yuva tarafında da değişimler görülür.

Halk arasında en çok bilinen yanlışlardan birini düzeltmek için doğru bilgiyi paylaşmak isterim: Kıkırdak sıvısında azalma olmaz. Hastalarımız bize sıklıkla “sıvı kaybı var” diye başvururlar. Deneyimlerime göre bu konuda hastaların %99’u yanlış bilgilendirilmiş durumdadır.

Eklem kireçlenmesinde kolajen ve proteoglikan miktarlarında değişiklik olur; ancak kıkırdak dokuda sıvı artışı görülür. Kıkırdakta gelişen durum sıvı kaybı değil, sıvı artışıdır.

Kalça Kireçlenmesi Tedavisi Nedir?

Kalça kireçlenmesi tedavisinde erken aşamada ağrı kesici ilaçlar ve kıkırdak destekleyici takviyeler kullanılır. Eklem içi enjeksiyonlar, fizik tedavi ve cerrahi yöntemler diğer tedavi seçenekleridir. Eklem içi enjeksiyonlar arasında steroid, yani kortizon enjeksiyonu yapılabilir. Kitosan enjeksiyonu, hidrojel ve hyalüronik asit gibi enjeksiyonların etkisi sınırlıdır.

Rejeneratif tedavilerden PRP, kök hücre ve eksozom gibi enjeksiyonlar kalçadaki mekanik blokları ve kireçlenmeyi tedavi etmez. Ameliyat dışı yöntemler denenir. Hastalık ilerledikçe bunlar işe yaramadığında total kalça protezi ameliyatı planlanır.

Kalça kireçlenmesi ilk teşhis aldığında direkt kalça protezi önerilmez. Burada önemli olan hastanın klinik şikâyetleridir. Hastanın ağrı ve hareket kaybı fonksiyon kaybına yol açıyorsa ve medikal tedaviler işe yaramıyorsa kalça artroplastisi önerilir.