Mozaikplasti Ameliyatı: Nedir? Nasıl Yapılır?
Mozaikplasti ameliyatı, ayak bileğinde derin kıkırdak hasarı bulunan ve mikrokırık tedavisine uygun olmayan hastalarda kullanılan ileri bir kıkırdak nakli yöntemidir. Dizden alınan sağlıklı kıkırdak greftinin hasarlı bölgeye yerleştirilmesiyle eklem yüzeyinin onarılması ve ayak bileği fonksiyonunun korunması hedeflenir.
İçindekiler:
Mozaikplasti Ameliyatı Nedir?
Mozaikplasti ameliyatı, onarılamayan hasarlı kıkırdak bölgesine farklı bir anatomik bölgeden kıkırdak nakli yapılmasıdır. Sıklıkla ayak bileği kıkırdak hasarında uygulansa da farklı bölgelerde nadiren gerekebilir. Ayak bileği kıkırdak hasarında mikrokırık işlemine uygun olmayan derin lezyonlarda mozaikplasti seçenek olarak düşünülebilir. Diz ekleminden, yük taşımayan sağlıklı bir alandan kıkırdak ayak bileğine nakledilir.
Mozaikplasti Ameliyatı İyileşme Süreci
Mozaikplasti ameliyatı sonrası iyileşme süreci 4-6 haftadır. Hastane yatışı 1 gün gereklidir. Mozaikplastide eklem yüzeyinde nakil sonrası basamak olmaması ve nakledilen kıkırdağın kalitesi, başarıyı belirleyen en önemli faktördür. Ameliyat sonrası kısa süre atel tedavisi uygulanır. Ayak hareketi verilir ancak yük verdirilmez. Röntgen kontrollerinde kaynama görülür ve fizik tedavi süreci ile ayak bileği kuvvetlendirilir.
Mozaikplasti Ameliyatı Nasıl Yapılır?
Mozaikplasti ameliyatı açık bir ameliyattır ve kemiğe müdahale gerektirir. Genel anestezi veya belden uyuşturma denilen spinal anestezi ile yapılabilir. Ayak bileğinde hasarlı kıkırdak bölgesine ulaşmak için kemiğe röntgen altında kesi yapılır. Medial malleol osteotomisi dediğimiz bu yöntemde hasarlı kıkırdak bölgesi tamamen göz önündedir ve içi temizlenir. Daha sonra diz eklemine 2-3 cm kesi yapılarak dış taraftan kıkırdak, özel aletlerle kemiğiyle birlikte alınır. Dizden alınan bu kıkırdak parçanın boyut olarak ayak bileğindeki defekt ile uyumlu olması gereklidir. Alınan bu kıkırdak greft ayak bileğine yerleştirilir. Röntgen altında ameliyat başında osteotomi yapılan kemik parça 2 adet vida ile sabitlenir.
Mozaikplasti Ameliyatı Zor Mu?
Mozaikplasti ameliyatı, birtakım riskleri olan ve kemik kesisi ile birlikte dikkatli yapılması gereken bir ameliyattır. Özellikle dizden kıkırdak alınması için kullanılan setin kaliteli olması gereklidir. Bu malzemeleri bulmak zordur ve greft tecrübeli ellerde alınmalıdır. Alınan greftin defektli bölgeyle milimetrik örtüşmesi, basamak olmaması gereklidir. Bu basamaklarda yapılan milimetrik hatalar başarısız sonuca neden olur. Aynı zamanda bu ameliyat mükemmel bir şekilde, kusursuz yapılsa bile başarı oranları %60-85 arasındadır.
Mozaikplasti Mi Mikrokırık Ameliyatı Mı Olmalıyım?
Mikrokırık ameliyatı, boyutu küçük lezyonlarda, özellikle derin olmayan lezyonlarda yapılan artroskopik kapalı bir işlemdir. Mozaikplasti, mikrokırık ameliyatının alternatifi değildir. Mozaikplasti, mikrokırık ameliyatının yetmeyeceği vakalarda yapılır. Özellikle 1 cm’den derin ve subkondral kistli geniş lezyonlarda mikrokırık ameliyatının başarı şansı yoktur. Mikrokırık ameliyatı, yüzeyel lezyonlarda minimal invaziv yöntem olarak ilk seçenektir.
Mozaikplasti Ameliyatı Mı Skafold Mu Etkili?
Derin lezyonlarda mikrokırık ameliyatı olamaz diye belirtmiştik. Günümüzde teknolojinin gelişmesi ve rejeneratif tıbbın ilerlemesi ile mozaikplasti ameliyatı oldukça azaldı. Kök hücre yöntemleri ile kıkırdak üretilmesi, skafold dediğimiz biyolojik örtüler, kemik defektlerinin greftle doldurulması oldukça yaygınlaştı. Deneyimlerime göre mozaikplasti ameliyatının en önemli dezavantajı, dizden alınan kıkırdağın diz ağrısına yol açabilmesidir. Bu durum bilimsel yayınlarda azımsanacak oranlarda değildir. Sağlıklı dizden kıkırdak alınması bazı hastalar tarafından kabul edilmemektedir. Bu durumda leğen kemiğinden alınan greftler derin lezyonlarda lezyon içine doldurulur. Kemik defekti ilyak kanattan sağlanmış olur. Kıkırdak yüzeye kadar çok sıkı bir şekilde greftler çakılır ve sıkıştırılır. Yüzeye ise skafold örtüler yapıştırılarak kıkırdak yüzey elde edilir. Klinik tecrübelerime göre skafold ameliyat sonuçlarımız mükemmel olduğu için nadir durumlar hariç mozaikplasti ameliyatı terk edilmektedir.
Mozaikplasti Ameliyat Fiyatları
Mozaikplastide diz ekleminden kıkırdak greft alınması için kullanılan aletler pahalıdır. Bu aletlerin fiyatı 30 bin TL ve 100 bin TL arasındadır. Burada kullanılan set steril edilerek tekrar kullanılabilir. Uçları keskin bir bıçak şeklinde olan bu aletler çok kullanıldığında körelmeye başlar. Bu aletlerin tekrar tekrar kullanılması maliyeti düşürür ancak uçları köreldikten sonra kullanılmaya devam edilmesi ameliyat başarısını düşürür. Kullanılan özellikli malzemeler, anestezi, tetkikler, ilaçlar, hastane otelcilik ücreti ve doktor ücreti toplanarak paket fiyat hesaplanır.
Mozaikplasti Ameliyatı Olmazsam Ne Olur?
Ayak bileği kıkırdak hasarı derinleşmeye devam eder. Bu ilerleyici bir hastalıktır. Zaten erken dönemde tedavi edilmediği için mikrokırık yerine mozaikplasti ameliyatı gerekmiştir. Hastalık ilerledikçe ayak bileği kireçlenmesine yol açar. Kıkırdak hasarı genişler, hareket kısıtlanır. Bu süreç ilerlediğinde ağrıdan dolayı yol yürüme mesafeleri kısalır. Diş sızlaması şeklinde bir ağrısı devam eder. Daha sonra ayak bileği dondurma ameliyatı gerekecek kadar hastalık ilerleyebilir.
Yazar: Doç. Dr. Yakup Alpay
Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı


