Omuz Kireçlenmesi: Belirtileri, Tedavisi ve Ameliyatı

Yayın Tarihi: 25 Haziran 2026 Perşembe

Omuz kireçlenmesi, eklem kıkırdağında zamanla gelişen geri dönüşümsüz hasar nedeniyle ağrı ve hareket kısıtlılığına yol açan önemli bir ortopedik problemdir. Hastalığın evresine göre fizik tedavi, eklem içi enjeksiyonlar ve cerrahi tedaviler gündeme gelebilir. İleri evre omuz kireçlenmesinde ise omuz protezi ameliyatı önemli bir tedavi seçeneğidir.

İçindekiler:

Omuz Kireçlenmesi Nedir?

Omuz Kireçlenmesi Belirtileri

Omuz Kireçlenmesi Tedavisi

Omuz Kireçlenmesi Ameliyatı

Omuz Kireçlenmesi Nedir?

Omuz kireçlenmesi, kıkırdağın ve diğer eklem içi yapıların geri dönüşümsüz hasarlar sonucu yıpranarak fonksiyonlarını yerine getirememesidir. Geçirilmiş travmalar, kas yırtıkları ve hor kullanım kireçlenmeyi tetikleyebilir. Omuz ekleminde hareket kaybı ve ağrı görülür.

Kullanmakla artan ağrılar ve gece ağrıları görülebilir. Omuz kireçlenmesi, kalça, diz ve ayak bileği gibi yük taşıyan eklemlerden biri olmadığı için daha yavaş seyirli olup uzun yıllara yayılabilir.

Omuz Kireçlenmesi Belirtileri

En önemli klinik bulgu ağrı ve kolun hareket açıklığındaki azalmadır. Özellikle kolu yana açma ve baş üstü aktiviteler kısıtlanır. Hasta zamanla çamaşırını giymekte zorlanır hâle gelir. Gece ağrıdan omuz üzerine yatmak zorlaşır.

Röntgende osteofit dediğimiz kemik çıkıntıları ve kemik kistleri görülür. Humerus başında yukarı migrasyon olur ve akromion altındaki boşluk azalır. MR, kıkırdak kaybını değerlendirmek ve rotator manşet yırtıklarını değerlendirmek için gereklidir.

Omuz Kireçlenmesi Tedavisi

Fizik tedavi, omuz kireçlenmesinde sadece semptomları hafifletir. Geri dönüşümsüz hasar alan kıkırdağı onarmaz. Sadece ağrıyı hafifletir ve hareket açıklığını bir miktar artırır. Hastanın ameliyat olma ihtiyacını geciktirir. Kireçlenme ileri seviyeye geldikten sonra işe yaramamaya başlar. Deneyimlerime göre fizik tedavi, omuz kireçlenmesinin nihai tedavisi değildir; semptomatik olarak yararlanmak gerekir.

Ancak ameliyat ettiğimiz hastaların %99'u öncesinde fizik tedavi denemiş ve yeterince fayda görmediği için tarafımıza başvurmaktadır. Klinik olarak biz de fizik tedavi görmemiş ancak ameliyat başvurusu yapan hastalara öncelikle enjeksiyon ve fizik tedavi kombinasyonu öneriyoruz. Deneyimlerime göre fizik tedavi öncesi enjeksiyon yapılması, fizyoterapistin çok rahat çalışmasına olanak sağlar.

Omuz Kireçlenmesi Ameliyatı

Omuz kireçlenmesinde omuz protezi ameliyatı uygulanır. Omuz protezi parsiyel, total veya ters omuz protezi şeklinde olabilir. Omuz kireçlenmesinde rotator manşet tendonları yırtık olduğu için genellikle ters omuz protezi uygulanır. Reverse (ters) omuz protezi sayesinde hasta, rotator manşet yırtık bile olsa deltoid gücüyle omuz hareketlerini yapabilir. Ters omuz protezi ameliyatı günümüzde omuz kireçlenmesi tedavisinde ilk seçenek cerrahi yöntemdir.

Eklem Sıvısı mı, Kortizon mu Daha Etkili?

Omuz kireçlenmesinde kortizon diye de bilinen steroid enjeksiyonları oldukça etkilidir. Klinik tecrübemize göre steroid enjeksiyonu yaptıran hastalar ameliyatı en az 3-5 yıl ertelemektedir. Dezavantajı olarak sürekli ve sıklıkla yapılması uygun değildir. Klinik olarak yılda 3'ten fazla yapılmasını önermiyoruz. Eklem sıvısının ise omuz kireçlenmesi tedavisinde yeri yoktur. Omuz kapsül ve tendonları yırtık olduğu zaman enjekte edilen sıvı hızlıca çevre dokulara yayılır ve emilir. Eklem boşluğunda kalıcı olmaz. Aksiller poş dediğimiz alt boşluğa kaçar ve kayganlık sağlamaz.

PRP mi, Kök Hücre mi Etkili?

PRP ve kök hücre teorik olarak erken evre kireçlenmelerde kullanılsa da omuz ekleminde etkisi dize göre daha azdır. İleri evre kireçlenmelerde tedavide kullanılmaz. Rejeneratif etki için kıkırdak yüzeye kök hücrelerin yapışması gereklidir. Omuz eklemi yapısı gereği enjekte edilen hücreler çevre yumuşak dokulara yayılır. Glenoid yüzey yer çekimine dik olduğu için sıvı bu aralıkta kalmaz. Özellikle bilimsel literatürde rejeneratif tedavilerin kullanıldığı yayınlar olsa bile klinik tecrübelerime göre bu zamana kadar fayda gören hasta olmamıştır.

Ameliyatsız Tedavisi Var mı?

Ağrı kesici ilaçlar, kas gevşeticiler ve fizik tedavi yöntemleri işe yarar. Hastanın ağrısını rahatlatır ve omuz fonksiyonlarında düzelme sağlar. Ancak hastalık ilerledikçe etkisini kaybetmeye başlar. Eklem içi enjeksiyonlar en önemli tedavi seçeneğidir. Ameliyat olmak istemeyen hastalara kortizon enjeksiyonu yapılır. Kitosan enjeksiyonu ve hidrojel ile birlikte kombinasyon yapıldığı bildirilmiştir. Ancak hidrojel enjeksiyonu pahalı bir tedavi olduğu için ve omuzdaki etkisi dize göre az olduğu için ilk tercih değildir.

Sıcak mı, Soğuk mu İyi Gelir?

Ortopedide genel olarak kas spazmı varsa sıcak iyi gelir. Ödem ve travma durumlarında buz tedavisi ödem söktürür. Örneğin bel ve boyun ağrılarında sıcak iyi gelirken eklem şişmelerinde ve tendon iltihaplarında soğuk iyi gelir. Özetle omuz kireçlenmesi sinovit atağına yol açmışsa, ödeme bağlı ağrı varsa, özellikle biseps tendon çevresi ağrılı ise omuz ön tarafına buz tedavisi yapmak gerekir. Arka sırt tarafına koyulan buzlar spazmı artırıp ağrıya neden olabilir. Sırt tarafında spazm ve buna bağlı ağrı mevcut ise omuz arka bölgesine ve boyun tarafına doğru sıcak uygulama yapmak gerekir. Buz tedavisi ön tarafa, biseps çevresine yapılacaksa saat başı 15 dakika, günde 4-5 kere, cilde değmeden ince bir beze sarılarak uygulanması önerilir.

Egzersizleri Nelerdir?

Omuz kireçlenmesinde egzersizler pasif olarak eklem hareket açıklığını artırmaya yöneliktir. Özellikle skapula mobilizasyon egzersizleri omuzdaki kireçlenmiş bölgeye binen yükü azaltır ve hareket kaybını tolere eder. Pandüler hareket dediğimiz sarkaç hareketlerini her gün çalışmak gerekir. Duvardan parmak ucuyla destek alıp tırmanma egzersizleri yapılmalıdır. Oklava veya havlu yardımı ile sağlam kolun gücü kullanılarak abdüksiyon ve dış rotasyon çalışılmalıdır.

Yazar: Doç. Dr. Yakup Alpay
Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı