Somon DNA Enjeksiyonu (PN-PDRN): Nedir? Bilimsel Çalışmalar?
Somon DNA enjeksiyonu (PN-PDRN), diz kireçlenmesi, kıkırdak hasarı ve tendon hastalıklarında araştırılan bir rejeneratif enjeksiyon yöntemidir. Polinükleotid (PN) ve polideoksiribonükleotid (PDRN) arasındaki fark, eklem sıvısının viskoelastik özelliklerine ve doku onarım süreçlerine yönelik etkileri üzerinden incelenir. Bu yazı, ortopedideki kullanım alanlarını, diz kireçlenmesindeki yerini, mevcut bilimsel kanıtların sınırlarını, PRP ve hyaluronik asitle karşılaştırmaları ve enjeksiyon ücretini etkileyen faktörleri ele alır.
İçindekiler:
Somon DNA Enjeksiyonu (PN-PDRN) Nedir?
Somon DNA’sı, polinükleotid veya polideoksiribonükleotid zincirlerden oluşan, alabalık veya somon balığından elde edilen rejeneratif bir enjeksiyon türüdür. Yıllardır cildiye ve kozmetik alanlarında kullanılmaktadır. Cildi gençleştirici etkisi yıllardır bilimsel çalışmalarla desteklenmiştir. Teorik olarak aynı mekanizma ile ortopedi alanında enjeksiyon yöntemi olarak kullanılması gündeme gelmiştir.
Ortopedi alanında 60’tan fazla bilimsel çalışma ve birçok meta-analiz ile somon DNA enjeksiyonu eklem sağlığı açısından araştırılmıştır. Kıkırdak hasarları, eklem kireçlenmeleri, tendon hastalıkları, menisküs dejenerasyonu gibi yaşla birlikte deformasyon olan dokuların onarılması hedeflenir.
Ortopedide somon DNA enjeksiyonu denildiğinde, polinükleotid (PN) veya polideoksiribonükleotid (PDRN) içeren preparatlar kastedilir. Bu iki grubun moleküler özellikleri farklı olduğundan, bir ürünle elde edilen araştırma sonuçları diğer ürünlere doğrudan genellenemez. Diz kireçlenmesinde eklem içine uygulanan PN ile ilgili çalışmalarda ağrı, yürüme sırasında hissedilen rahatsızlık ve günlük hareket kapasitesi gibi sonuçlar değerlendirilmiştir. Bu ölçümler, hastanın şikâyetlerindeki ve eklem işlevindeki değişimi anlamaya yardımcı olur.
Somon DNA Enjeksiyonu Kullanılan Hastalıkları
Somon DNA (PN-PDRN) enjeksiyonu, ortopedide diz kireçlenmesi başta olmak üzere çeşitli eklem ve tendon sorunlarında araştırılan bir uygulamadır. Diz kireçlenmesinde yapılan klinik çalışmalar, enjeksiyonun ağrı ve günlük hareket kapasitesi üzerindeki etkilerini değerlendirmiştir. Tendon sorunlarında ise ağrının yanı sıra ilgili bölgenin işlevindeki değişim de incelenir. Araştırma bulguları, uygulamanın yapıldığı bölgeye, kullanılan ürüne ve takip süresine göre değişebilir.
Ağrının azalması ve hareketin rahatlaması, kıkırdağın yenilendiğini veya yırtığın onarıldığını tek başına göstermez. Aşağıdaki durumlarda uygulama değerlendirilirken hasarın derecesi, şikâyetlerin süresi ve daha önce uygulanan tedavilere alınan yanıt göz önünde bulundurulur. Her bir durum için klinik kanıt düzeyi farklıdır.
- Diz Kireçlenmesi
- Menisküs Yırtıkları
- Kıkırdak Yaralanmaları
- Tenisçi Dirseği
- Plantar Fasiit
- Aşil Tendiniti
- Omuz Kas Yırtıkları
Somon DNA Enjeksiyonu Bilimsel Çalışmalar
Bu konuda yapılan çalışmaların çoğu preklinik çalışmadır. Hayvan deneyleri ve laboratuvar çalışmaları çok sayıda vardır. Son 10 yılda yapılan 5’ten fazla meta-analiz incelenmiştir. Şu ana kadar randomize kontrollü, kanıta dayalı insan çalışmasına rastlanılmadı. Ancak yapılan bilimsel araştırmalara göre ağrı skorlarında azalma, fonksiyonlarda artış ve umut verici sonuçlar görülmüştür. Teorik olarak somon DNA’sının etki mekanizması, doku hasarını onarıcı etkisi, ortopedi pratiğine girmesine yol açmıştır.
Diz kireçlenmesinde eklem içi PN enjeksiyonunu inceleyen randomize kontrollü insan çalışmaları bulunmaktadır. Bu çalışmalardan bazıları PN’yi hyaluronik asitle karşılaştırmış ve ağrı ile eklem işlevindeki değişimi farklı takip sürelerinde ölçmüştür. Çalışmalar arasında örneklem büyüklüğü, kullanılan ürünler ve sonuçlar değiştiği için faydanın ne kadar sürdüğü ve hangi hasta gruplarında daha belirgin olduğu konusunda belirsizlik devam etmektedir. Kıkırdak onarımı ise ağrı ve işlevdeki değişimden ayrı olarak değerlendirilmelidir.
PN Bilimsel Tanımı
PN, polinükleotidin kısaltılmış hâlidir. Moleküler yapı olarak uzun DNA polimer zincirlerini ifade eder. Viskoelastik yapısı sayesinde su tutar. Özellikle diz osteoartritinde incelenmiş olup aynı hyaluronik asit gibi viskosuplementasyon sağlar. İnsan çalışmalarında bilimsel olarak kıkırdak oluşumunu desteklediğini gösteren kesin kanıt yoktur.
PDRN Bilimsel Tanımı
PDRN, polideoksiribonükleotidin kısaltılmış hâlidir. PN’den farklı olarak biyolojik etkisi daha belirgindir. DNA parçacıklarının karışımıdır. İnflamasyon ve hücresel düzeyde onarım sürecini destekler. PN’de süreç daha çok viskosuplementasyon, PDRN’de ise hücresel onarım mekanizmalarının aktifleştirilmesidir. PN için çok sayıda bilimsel makale varken PDRN ile yapılan çalışmalar sınırlı sayıdadır.
Somon DNA Enjeksiyonu Fiyatı
Ülkemizde cildiye alanında çok sayıda somon DNA enjeksiyonu vardır ve fiyatlar farklılık gösterir. Ortopedi alanında tek bir ilaç bulunur ve enjeksiyon satış fiyatı sabittir. Somon DNA enjeksiyonu uygulama ücreti hekim tecrübesi ve hastaneler arasında farklılık gösterir. İlaç eczanelerde satılmak yerine firmadan sipariş üzerine gelir. Bunun sebebi ilacın satış sayısının az olmasıdır. Eczaneler raflarda bulundurmazlar.
Diz Kireçlenmesinde Kullanılır mı?
PRP ile Arasındaki Fark Nasıldır?
Hyaluronik Asitten Daha mı Etkili?
Yazar: Doç. Dr. Yakup Alpay
Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı


